العلامة المجلسي

137

حدود وقصاص وديات ( فارسي )

قطع كند بعضى گفته‌اند : در هر دو مجموع ديه مرد است ، و در هر يك نصف ديه ، و بعضى موافق روايت ظريف « 1 » گفته‌اند : در هر دو هشت يك ديه قائل شده‌اند ، كه صد و بيست و پنج دينار است ، و روايت احتمال دارد كه در هر يك اين مقدار بوده باشد ، و بعضى بارش قائل شده‌اند . شانزدهم : در قطع حشفه تا بيخ ذكر تمام ديه مرد لازم مىشود ، خواه جوان باشد ، و خواه پير ، و خواه طفل و خواه خصيه دار ، و خواه خصيه كشيده ، و اگر بعضى از حشفه را ببرد به نسبت كلّ حشفه ديه مىگيرند ، و اگر يك كس حشفه را به برّد و ديگرى باقى ذكر را ، بر اوّل ديه لازم مىشود ، و بر ثانى ارش ، و در ذكر عنّين « 2 » ثلث ديه است ، و در بعضش به اين نسبت . هفدهم : در بريدن هر دو خصيه تمام ديه است ، و در هر يك نصف ديه بنا بر مشهور . و در روايات معتبره « 3 » وارد شده است كه در خصيهء چپ دو ثلث ديه است ، و در خصيهء راست يك ثلث ديه ، زيرا كه فرزند از خصيهء چپ بهم مىرسد ، و جمعى از فقهاء به اين مضمون قائل شده‌اند ، و نهايت قوّت دارد . و ابن جنيد قائل شده است كه در خصيه راست نصف ديه است ، و در خصيه چپ تمام ديه ، و نسخهء كافى موافقتى با يك جزء مطلب او مىكند « 4 » . و اگر جنايتى كند كه فتق بهم رساند ، و پوست خصيها بزرگ شود چهار صد دينار مىدهد ، كه دو خمس ديه باشد ، و اگر چنان شود كه پاها را گشاد گذارد و قادر بر راه رفتن نباشد مگر به دشوارى هشتصد دينار مىدهد كه چهار خمس ديه باشد ، در كتاب ظريف چنين وارد شده « 5 » و اكثر علماء عمل كرده‌اند . هيجدهم : اگر شفرين زن را كه لبهاى فرج باشد ببرد تمام ديه زن مىدهد ، و اگر يك طرف را به برّد نصف ديه مىدهد ، و اگر پشت زهارش « 6 » را به برّد ارش مىدهد .

--> « 1 » وسائل الشيعة 19 : 231 ح 1 . « 2 » مردى كه بر جماع قادر نباشد . « 3 » من لا يحضره الفقيه 4 : 113 ح 1 . « 4 » فروع كافى 7 : 315 ح 22 . « 5 » فروع كافى 7 : 342 . « 6 » محل درآمدن مو در عورت زن است و در مرد عانه مىگويند .